Standardy zawodowe rzeczoznawcy

Standardy zawodowe rzeczoznawcy mają do spełnienia różne cele, a w szczególności:
1) ujednolicenie praktyki zawodowej osób, które zajmują się w Polsce wyceną mienia i zrzeszone w stowarzyszeniach wchodzących w skład Polskiej Federacji Stowarzyszeń rzeczoznawców Majątkowych,
2) harmonizowanie zasad prowadzenia działalności w zakresie wyceny przez rzeczoznawców polskich z tymi, jakie obowiązują rzeczoznawców powszechnie w krajach wysokorozwiniętej gospodarki rynkowej, a zwłaszcza w krajach Unii Europejskiej,
3) promowanie jednolitych, obowiązujących w środowisku rzeczoznawców majątkowych reguł postępowania wpływających na ukształtowanie ich odpowiedzialności zawodowej i cywilnoprawnej oraz zasad ich ubezpieczenia od tej odpowiedzialności,
4) kształtowanie wymagań i oczekiwań zamawiających wyceny pod adresem osób je sporządzających, oraz z drugiej strony tworzenie podstaw do oddziaływania przez rzeczoznawców na treść umów w wycenie mienia,
5) umożliwianie dokonania oceny działalności konkretnego rzeczoznawcy przy zastosowaniu zobiektyzowanych kryteriów, jakimi są standardy,
6) zabezpieczenie interesów zamawiającego poprzez sformułowanie wysokich wymogów jakim powinny odpowiadać wyceny.

Zasady stosowania standardów zawodowych:
1. Standardy zawodowe rzeczoznawców majątkowych stanowią normy zawodowe w dziedzinie wyceny nieruchomości obowiązujące na mocy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000r. Nr 46, poz. 543). Rzeczoznawca majątkowy jest zobowiązany, z uwzględnieniem punktu 5, do stosowania standardów zawodowych w trakcie wykonywania czynności szacowania nieruchomości na równi z przepisami prawa.

2. Standardy zawodowe obowiązują wszystkich rzeczoznawców majątkowych oraz osoby o których mowa w art. 231 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

3. Nie wypełnienie przez rzeczoznawcę majątkowego obowiązku stosowania standardów zawodowych w swojej praktyce zawodowej jest zagrożone odpowiedzialnością zawodową i zastosowaniem przez centralny organ administracji rządowej w sprawach gospodarki nieruchomościami kar dyscyplinarnych przewidzianych w ustawie o której mowa w pkt.1.

4. W operacie szacunkowym rzeczoznawca majątkowy obowiązany jest umieszczać klauzulę o treści: Niniejszy operat szacunkowy sporządzony został zgodnie z przepisami prawa i standardami zawodowymi rzeczoznawców majątkowych opracowanymi przez Polską Federację Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych.

5. W przypadku rozbieżności pomiędzy treścią standardów a przepisami prawa obowiązującymi w czasie wykonywania czynności przez rzeczoznawcę majątkowego lub w dniu, na który określana jest wartość przedmiotu wyceny rzeczoznawca obowiązany jest zastosować odpowiednie przepisy prawa. Rozbieżność taka powinna być ujawniona w operacie szacunkowym poprzez zamieszczenie odpowiedniej klauzuli.

6. Załączone do standardów zawodowych komentarze nie mają charakteru wiążącego. Zawierają one wyjaśnienia oraz rozwinięcie treści standardu, a także objaśnienia pojęć użytych w tekście standardu.

7. Standardy zawodowe mają charakter otwarty i mogą podlegać modyfikacjom i uzupełnieniom w związku ze zmianami przepisów prawa, stanem rynku nieruchomości, rozwojem nauki i praktyki oraz potrzebami w zakresie wyceny. Z inicjatywą aktualizacji lub opracowania standardu zawodowego mogą wystąpić sfederowane Stowarzyszenia, organy statutowe Federacji, a także organ, o którym mowa w pkt. 8.

Operat szacunkowy za wykupywaną nieruchomość

Wykup nieruchomości zlokalizowanych w pasie budowy nowych dróg i autostrad wiąże się z koniecznością wykonania operatu szacunkowego oraz obowiązkiem wypłaty odszkodowania na rzecz właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości. Zawsze budzi to wiele emocji. Warto wiedzieć, na jakich zasadach dokonuje się tych czynności prawnych.

Wykup nieruchomości pod drogi jest integralną częścią procesu budowy dróg i autostrad. Zakład Usług Inżynierskich APEKS z Gdańska na zlecenie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad przeprowadza tego typu operacje, bazując na doświadczeniu najlepszych specjalistów oraz stosując przy tym najwyższe standardy współpracy z osobami podlegającymi prawu wywłaszczenia. Podstawą obliczenia odszkodowania za wywłaszczane nieruchomości jest operat szacunkowy sporządzany przez rzeczoznawcę majątkowego. Przy czym sposób sporządzenia wyceny określają przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r. oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzanie operatu szacunkowego z 2004 r.
- Zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem, jeżeli istnieje potrzeba określenia wartości nieruchomości, wartość tę określa rzeczoznawca majątkowy. Jego autorska opinia o wartości nieruchomości sporządzona w formie pisemnej, nazywana jest operatem szacunkowym i stanowi dokument urzędowy. – wyjaśnia inż. geodeta, rzeczoznawca majątkowy Wiesława Chramęga z firmy APEKS Sp. z o.o., zajmująca się regulacją stanów prawnych nieruchomości znajdujących się w pasie inwestycji. – W operacie szacunkowym należy przedstawić sposób dokonania wyceny nieruchomości, ale także cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie na planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych – kontynuuje Wiesława Chramęga.

Podczas szacowania wartości gruntów przejmowanych pod drogi publiczne, zgodnie z §36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów, należy stosować metodę porównawczą. Dlatego tego typu operacje przeprowadzają najlepsi eksperci posiadający znajomość cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny, a także cech tych nieruchomości wpływających na poziom ich cen. W metodzie porównawczej eksperci firmy Apeks określają wartości nieruchomości przy założeniu, że wartość ta odpowiada cenom, jakie uzyskano za nieruchomości podobne, które były przedmiotem obrotu rynkowego. Następnie korygują ceny ze względu na cechy różniące nieruchomości podobne od nieruchomości wycenianej oraz uwzględniają zmiany poziomu cen wskutek upływu czasu.

- Przy sporządzaniu operatu szacunkowego rzeczoznawcę obowiązują standardy zawodowe. Natomiast na sposób prowadzenia wyceny ma wpływ, w jakim celu zostanie ona przygotowana. – dodaje Wiesława Chramęga z firmy APEKS Sp. z o.o.

Według zapisu rozporządzenia Rady Ministrów można stosować dwie generalne zasady szacowania wartości gruntów zajętych pod drogi. W pierwszej metodzie, rzeczoznawca powinien przyjąć ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów zajętych pod drogi publiczne. W przypadku braku znajomości takich cen, można zastosować zasadę drugą, gdzie wartość tych gruntów określa się jako iloczyn wartości 1 m2 gruntów o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych i ich powierzchni, z tym że jeżeli przeznaczenie gruntów przyległych powoduje, że ich wartość jest niższa niż wartość gruntów przeznaczonych pod drogi, tak ustaloną wartość powiększa się o 50% (zgodnie z §36 ust. 1 i ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów).

Bardzo ważnym elementem wyceny nieruchomości jest opracowywanie operatów szacunkowych w przypadku sporządzania wyceny dla nieruchomości nie będących przedmiotem obrotu na rynku lokalnym, na przykład w myśl treści §26 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów – dopuszczone jest przyjmowanie cen transakcyjnych uzyskiwanych za nieruchomości podobne na regionalnym lub krajowym rynku nieruchomości, bez wykluczenia rynków zagranicznych.

- Najważniejszym elementem procesu wyceny jest profesjonalne działanie. Wywłaszczenie właścicieli wiąże się z ogromnymi emocjami spowodowanymi koniecznością zmiany miejsca zamieszkania, niepewnością o swój los czy utratą posiadanej od pokoleń ziemi rodzinnej. Dlatego zatrudniamy wysokiej klasy specjalistów, będących nie tylko fachowcami od sporządzania operatów szacunkowych, ale będących także ekspertami w komunikacji międzyludzkiej. - wyjaśnia Krzysztof Matysik prezes firmy APEKS Sp. z o.o.